Sanal Uluslararası Yapıda Tesisat Teknolojisi Sempozyumu, 1-4 Haziran VENCO Yeni Zelanda’da Okulların Hava Kalitesini Yükseltiyor Mekanik Uygulamaların Dijital Dünyadaki Geleceği Paneli Gerçekleşti Masdaf, Müşteri Odaklı Satış Sonrası Hizmet Anlayışıyla Farklılık Yaratıyor İSKİ VE GRUNDFOS HER BİR DAMLAYI KURTARMAK İÇİN GÜÇLERİNİ BİRLEŞTİRDİ ALDAĞ İCRA KURULU BAŞKANI REBİİ DAĞOĞLU: ‘’Ofislere dönüş kademeli olmalı.’’ İmbat İklimlendirme ve Soğutma Sistemleri Pazarlama Direktörlüğü’ne Bilgi Akkaya getirildi Alarko Carrier Webinarları Devam Ediyor TTMD, Sempozyum Basın Toplantısı Düzenledi Mimsan’ın Kat Kaloriferli Kazan Teknolojileri, Isıtmada %30 Tasarruf Sağlıyor Sanal TTMD XIV. Uluslararası Yapıda Tesisat Teknolojisi Sempozyumu Pandemi ortamında merkezi iklimlendirme cihazları ve havalandırma sistemlerinin kullanımı GoodWe SDT G2 Serisi İnvertörler - Güç ve Tasarrufunuzu En Üst Düzeye Çıkarın Termo Teknik önlem aldı, faaliyetine devam etti ENERJİDE BAĞIMSIZLIK YOLU RÜZGAR ENERJİSİNDEN GEÇİYOR

COVID SALGINI SONRASI DÜNYA VE TÜRKİYE TESİSAT SEKTÖRÜ

Süleyman Kavas

Mak. Yük. Müh. MBA 

Doğu İklimlendirme A.Ş.

 
 

Covid 19’un Dünyada ilk görüldüğü 2019 yılı sonunda sorunun sadece Çin için geçerli olduğu düşünülmüştü. Ancak kısa bir süre içinde birçok ülkeye yayılmasıyla birlikte küresel bir salgın olduğu anlaşıldı. Aldığı katı önlemler sayesinde salgın şu an için Çin’de bitmiş gibi görünüyor. Ancak İspanya, İtalya ve İngiltere gibi bazı Avrupa ülkeleri ve ABD’de tüm şiddeti ile ne yazık ki devam ediyor. Görünen tablo ve halk sağlığı uzmanlarının açıklamalarına göre bu felaketin etkisinin yaz sonuna kadar devam edeceği anlaşılıyor. Ülkemiz de maalesef bu felaketten muaf değil. Alınan birçok önlem ve sağlık çalışanlarının özverili çalışmaları sayesinde salgının etkilerini yukarıda adı geçen ülkelere göre daha az hissediyoruz. Her ne kadar açıklanan hasta ve ölüm sayılarının doğruluğu konusunda birçok spekülasyon olsa da Sağlık Bakanlığı’nın açıkladığı sayıları dikkate almamız gerekiyor. 

 

Yazının kaleme alındığı tarihte salgın nedeniyle küresel boyutta hasta sayısı 2,5 milyonu, ölü sayısı 180.000’i, aşmış, ülkemizde ise hasta sayısı 100.000’e, ölü sayısı 2.300’e ulaşmıştır. Ekonomik duruma baktığımızda da yukarıdaki durumdan farklı bir görüntü bulunmuyor. Dünya genelinde gıda, bilişim, sağlık malzemesi ve hizmetleri hariç tüm sektörlerde çok büyük bir oranda daralma görünüyor. Dünya ticareti hakkında fikir verebilecek Baltık Kuru Yük Endeksi, salgının ilk ortaya çıktığı 2019 Aralık ayında 1550 puandayken, Nisan ortasında endeksin 700 puan seviyelerine gerilediğini görüyoruz (1). Diğer bir ifade ile 5 ay içinde Dünya ticareti %50 gerilemiş durumda. Öte yandan ülkemizde Mart ayında yayınlanan İç İşleri Bakanlığı genelgesi ile 150.000’e yakın işyeri geçici olarak kapatıldı. Bu işletmelerde çalışan yüzbinlerce kişi ise ya ücretli/ücretsiz izne çıkarıldı ya da tamamen işinden oldu. Bu sayılar da gösteriyor ki hem küresel ekonomi hem de ülkemiz ekonomisi hiç iç açıcı bir durumda bulunmuyor. 

Untitled 11

Tesisat sektörü ve dahil olduğu inşaat sektörü de bu ekonomik daralmayı oldukça şiddetli bir biçimde hissediyor. Mart ayından bugüne birçok şantiyenin kapandığını veya yavaşladığını görüyoruz. Bu durum istatistiklere de yansımış durumda. İMSAD tarafından 2013 yılından bugüne hazırlanan İnşaat Malzemeleri Sanayi Bileşik Endeksi korona salgını etkisi ile Mart ayında tarihinin en düşük seviyesine gerilemiş durumda. 2019 yılı Ağustos ayında o zamana kadarki en düşük seviye olan 72,89 puandan 6 aydır toparlanmaya çalışan endeks ne yazık ki Covid salgını ile birlikte yine düşüş eğilimine girmiş bulunuyor.

 

İklimlendirme cihazları üreticileri tarafında ise çoğu firma ya kısa çalışma düzenine geçerek vites küçülttü ya da üretimine ara vermek zorunda kaldı. İSKİD’in üyeleri arasında haftalık olarak yapmış olduğu anket de bu görüşü doğrular nitelikte. Üyelerin sadece %18,9’u normal üretimlerine devam ederken geri kalan firmalar %25 ile %75 aralığında kapasite azaltımına gitmek zorunda kalmışlar. Firmaların %17’sinin yurtiçi siparişleri tamamen dururken, %60’ının siparişleri yarı yarıya ve daha fazla düşmüş. Yurtdışı siparişlerde de benzer bir durumu gözlemlemek mümkün. Firmaların %18’i yurtdışı siparişlerin tamamen durduğunu, yaklaşık yarısı ise %50 ve daha fazla düştüğünü beyan etmişler. Bu değerler firmaların ellerindeki siparişleri teslim etmesiyle ve yeni siparişlerin azalmasıyla birlikte daha da kötü olacaktır. Ayrıca sektörümüzün ağırlıklı olarak Avrupa’dan ithal ürün kullanarak üretim yaptığı unutulmamalıdır. Salgının merkez üssünün Avrupa’ya kayması neticesinde ara mal ve komponent tedariği de büyük bir sıkıntı olacaktır. Bu sayıların da gösterdiği gibi sektörümüz büyük bir durgunluğun içine girmiş durumdadır. 

Bu boyuttaki küresel bir salgının ve etkilerinin tamamen ortadan kalkması bir yıldan daha uzun bir zaman alacaktır. Özellikle sektörümüzün hem ithalat hem de ihracat olarak en fazla ticaret yaptığı Avrupa bölgesindeki gelişmeler bu süreyi doğrudan etkileyecektir. 

İnşaat sektörünün önemli pazarlarından biri olan turizm yatırımlarının birçoğu (özellikle Antalya ve Ege sahillerindeki) Nisan ayı itibariyle inşaatlarını tamamladı. Ancak bu yıl turist ağırlayabileceklerini düşünmüyorum. Dolayısıyla bir sonraki yıl çok daha az yeni turizm yatırımı ve renovasyon projesi olacağı öngörüsünde bulunmak büyük ihtimal dahilindedir. 

Sonuç olarak, Dünya Ticaret Örgütü (WTO) bu yıl için % 13-32 arasında dünya ticaretinde bir düşüş olacağını tahmin ediyor. Buna paralel olarak sektörümüzün 2020 yılını en az %30-35 arasında bir daralma ile tamamlayacağını öngörüyorum. Önümüzdeki sonbahar ile birlikte hareketlenme, 2021 yılı ilk çeyreğinde ise toparlanma başlayacaktır. Ülkemizin ana iş kollarından biri olan inşaat sektörünün hızlı bir şekilde canlanacağı düşünülse de tesisat sektörünün Avrupa ve çevre ülkelerle olan yoğun ticari ilişkisi dolaysıyla toparlanması ve 2019 yılı değerlerine ulaşması kısa sürelerde olmayacaktır. Tabi bunlar iyi senaryoyu dikkate aldığımızdaki öngörüler. Salgının uzaması 2020 ile birlikte 2021 yılının da kayıp yıl olmasına neden olabilir. Bu durumda toparlanma çok daha uzun bir zamana yayılacaktır.  

İyi senaryoya göre 2021 yılında gerçekleşecek iyileşmeye rağmen elde edilecek finansal tabloların 2019 değerlerinin altında kalacağını düşünüyorum. Dünya gündeminden bağımsız olarak ülkemiz özelinde herhangi bir felaket, şok veya krizin bu tahminleri tamamen değiştireceği unutulmamalıdır. 

 

Bu sıkıntılı günleri aşmak için birçok ülke hem şirketlere hem de doğrudan vatandaşlarına yardım amacıyla ekonomik paketler açıkladı ve bu paketlerin devamı gelecektir. Ancak yardımların şu an için ne kadar faydalı olduğunu, soruna çare olup olmayacağını bilemiyoruz. Hep birlikte yaşayıp göreceğiz. 

 

Kaynaklar

1- https://www.marinevesseltraffic.com/1998/01/baltic-dry-index-bdi.html

2- https://tradingeconomics.com/

3- http://imsad.org/

 

Untitled 4

Haberleri paylaşmak ister misiniz ?

duyar vana-31