AVenS’ in Yeni viral savaşçısı Vortice DEPURO EVO POMSAD’TAN BATARYA HAMLESİ VE AVRUPA BİRLEŞİK SU ETİKETİ Solarex İSTANBUL 2021 Bulaşı riskini azaltmak için Temiz Hava Dolabı geliştirdi ATLAS COPCO’DAN TÜRK SANAYİSİNE ÜCRETSİZ ANALİZ HİZMETİ Nobel İlaç Düzce Üretim Tesisi’nde ALDAĞ Güvencesinde CIAT Fancoil Cihazları Tercih Edildi GF Hakan Plastik yalınlaşıyor BİN 400 KOBİ MÜHENDİSLİK DESTEĞİ İLE KORUNACAK Tavuk Gübresinin Bertarafı ile 2.3MWe Elektrik Üretilecek Yapı sektöründe dönüşüm rüzgarı SÜT-D DÜNYA TEMİZLİK GÜNÜ ÇAĞRISI Türkiye’nin En kapsamlı Engelsiz Yaşam Merkezi’nde ALDAĞ Güvencesi ile CIAT Soğutma Grupları Tercih Edildi 35 ÜLKENİN FİKİR ÖNDERLERİ ZEROBUILD FORUM’DA SIFIR ENERJİ BİNALARI KONUŞACAK Bahçeşehir Kolejlerinin Tercihi Yine Aldağ Oldu İzmir’in tarihi stadyumu E.C.A ile iklimlendiriliyor

KAZANLAR

Yakıttaki kimyasal enerjiyi ısı enerjisine çeviren cihazlara kazan adı verilir. Hazırlamış yakıtlar (petrol veya kömür) hava ile pülverize hale getirilip yanma odasının içine püskürtülür. Yanma sonucunda açığa çıkan ısı, kazan borularının içindeki suyu buharlaştırır. Arta kalan katı atık ve cüruflar kazanın altındaki su teknesine düşer, oradan da bantlarla dışarı atılır. Yanma sonucunda oluşan gazlar da ısısı iyice alındıktan sonra 110–160 OC civarında bacadan gönderilir. Kazanda üretilen buhar türbine yönlendirilir.

 

18324Buhar üretimi; suyun ısı etkisiyle buhara dönüştürülmesi işlemidir. Su kaynağında su ve buharın sıcaklıkları aynıdır. Bu sıcaklığa “doygunluk sıcaklığı” denir. Sabit basınçta, bir sıvı kaynağında buharlaştırmayı sağlamak için bir ısı verilmesi gerekir. Bu ısıya da “gizli ısı” veya “buharlaşma ısısı” denir.

 

Eğer üretilen buhar kaynama noktasında ve su içermiyorsa buna “kuru doymuş buhar” su içeriyorsa “ıslak buhar” denir. Eğer buhar kaynama derecesinin üstünde bir noktaya kadar ısıtılmış ise “kızgın buhar” olarak adlandırılır.

 

1. Kazan Çeşitleri

Isıtma tesislerinde kullanılan kazanların sınıflandırılması çeşitli kriterlere bağlı olmak üzere aşağıdaki gibi yapılır.

 

Kazan yapımında kullanılan malzemenin cinsine göre;

• Dökme dilimli kazanlar

• Çelik kazanlar

 

Kullanılan yakıtın cinsine göre;

• Gaz yakıtlı kazanlar (Doğal gaz)

• Sıvı yakıtlı kazanlar (Motorin, fuel –oil )

• Katı yakıtlı kazanlar( Taş kömürü, odun vb.)

 

Yanma odasının basıncına göre;

• Karşı basınçlı kazanlar

• Karşı basınçsız kazanlar

 

Isıtıcı akışkan cinsine göre;

• Sıcak sulu kazanlar

• Kaynar sulu kazanlar

• Buharlı kazanlar

 

Kazanın yapısal tasarımı açısından;

• Alev borulu kazanlar

• Alev duman borulu kazanlar

• Duman borulu kazanlar

• Su borulu kazanlar

 

Kazanın biçimi açısından;

• Yarım silindirik kazanlar

• Tam silindirik kazanlar

• Prizmatik paket kazanlar

Kazanlar (1) 4

 

Petro kimya ve rafinerilerde genelde kazanlar iki ana tipte kullanılmaktadırlar. Bunlar; alev borulu kazan ve su borulu kazan olarak adlandırılır.

 

1.1. Alev Borulu Kazanlar

Alev borulu kazanlarda bütün ısı transferi su ile çevrelenmiş, içinden sıcak yanma gazlarının geçtiği borular (tüpler) yardımıyla olur. Su ve buhar aynı bölümde (kovan kısmında) bulunur. Buhar çıkışı dramın üzerinden çıkar. Bu tip kazanlara örnek olarak lokomotif ve gemi buhar kazanları ve proses ünitelerindeki tüpten sıcak gaz veya sıcak likit ürünün geçtiği buhar kazanları verilebilir.

 

1.2. Su Borulu Kazanlar

Kazanlar (1) 6

Su borulu kazanlarda yanma odası, içinden su ve buhar karışımının sirkülasyon yaptığı tüplerle çevrilidir. Bu tip kazanlar rafineri operasyonlarında alev borulu olanlara göre çok daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Tasarımları son zamanlarda önemli gelişmeler göstermiştir. Dikey veya dikeye yakın doğrultulu tüpler hem radyasyon (yanma odası) hem de konveksiyon (yanma gazları) bölgelerinde verimli bir şekilde kullanılmaktadır. Ayrıca ekonomizer ve hava ısıtıcılarının da kullanımıyla sıcak baca gazlarının atık ısısından maksimum derecede yararlanılmaktadır.

 

Paket kazanlar, rafinerilerde son zamanlarda yaygın olarak kullanılan buhar kazanı tipidir. Paket olarak adlandırılmasının sebebi, bu kazanların imalatçı tarafından yapıldıktan sonra rafinerideki yerine, komple bir ünite halinde getirilip montajının yapılmasıdır. Bu kazanların boyutundaki sınırlamayı nakliye zorlukları belirler. Diğer bir tip kazan da sahada (yerinde) inşa edilen kazandır. Fakat bu maliyet açısından paket kazanlara göre yaklaşık iki kat daha pahalıdır. Kazan maliyetleri genelde üretilen birim miktar buhar başına derecelendirilir. Birçok paket su borulu kazan aşağıdaki yapısal görünümlerden birine sahiptir. Bunlar “A”, “D” ve “O” tipi kazan olarak adlandırılır.

 

1.2.1. “A” Tipi Kazan

Altta iki küçük dramı ve hederi (kolektörü) bulunur. Üstteki dram buhar su ayrışmasını sağlayacak şekildedir. Üretilen buharın büyük bölümü drama giren merkezdeki fırın duvar tüplerinde oluşur.

 

1.2.2. “D” Tipi Kazan

Kazanlar (1) 7

Bu tip kazanlarda buharlı kollar drama su seviyesi civarında giriş yapar. Börnerler genellikle duvar sonundadır. Petrokimya tesislerinde en çok kullanılan kazan tipidir.

 

1.2.3. “O” Tipi Kazan:

Untitled 1

Nakliye problemleri bu tip kazanların boyutunun belirlenmesinde en önemli etkendir. Diğer kazan tiplerine göre aynı kapasitede bir “O” tipi kazanın boyu daha uzun olmak zorundadır. “D” ve “O” tipi kazanların tabanları genellikle tuğla ile kaplanır.

Bütün modern kazan konstrüksiyonlarında yanma odası duvarını oluşturan su tüpleri ya teğet bağlantılı ya da gaz geçişi sızdırmazlığına sahip metal fin (kanatçık) bağlantılıdır.

 

 

 

 

Untitled 2

 

 

KAYNAKLAR

 

Kazanlar, MEGEP

 

Linkten yazının tamamına ulaşabilirsiniz:

http://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Kazanlar.pdf

 

1- Aliağa Petrokimya Sanayi ve Ticaret AŞ, Rafineri Donanımları ve Teknik Kontrol Kılavuzu Cilt-II, Aliağa, 1986.

2- TÜPRAŞ ( Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ), Proses Üniteleri İşletme Müdürlüğü Eğitim Programları -1, Aliağa, 2003.

3- TÜPRAŞ ( Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ), Proses Üniteleri İşletme Müdürlüğü Eğitim Programları -2, Aliağa, 2003.

4- YILDIR, Y. Serhan , Kazan ve Yardımcıları, Türkiye Elektrik Kurumu AŞ Eğitim Daire Başkanlığı Yayınları Ankara, 1989.

Haberleri paylaşmak ister misiniz ?

Pnosan-36