VENCO Havalandırma’da Yeni Dönem Pompa Sektöründe Sürdürülebilir Olmanın Yolu “Tasarruflu Ürünler Üretmek”ten Geçiyor Isıtmada 8 ülkenin pazar lideri DemirDöküm oldu Ayvaz, Sakarya Arifiye’de Bulunan Fen Lisesi’ne Destekte Bulundu Anadolu’nun rüzgarına göre türbin üretti GRUNDFOS’UN YENİLİKÇİ ÇÖZÜMLERİ 500 SEKTÖR PROFESYONELİNE İLHAM VERDİ Gökhan İşbitiren, Schneider Electric Kanal Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı Oldu GENSED BAŞKANI HALİL DEMİRDAĞ, GÜNEŞ ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN PERFORMANSINI DEĞERLENDİRDİ ODE EVOMİNERAL İLE KONFORLU YAŞAM ALANLARI SUNUYOR ÇEVRE VE BÜTÇE DOSTU DAIKIN PREMIX VZ KOMBİ BOSCH TERMOTEKNOLOJİ’DEN ODA KUMANDALARININ EN VERİMLİ KULLANIMI İÇİN İPUÇLARI VORT HRW MONO ÜNTES KALİTESİ TÜM DÜNYADA ÜNTES BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOPARKTA (BÜDOTEK) FORM’DAN AVM’LERE YERLİ İKLİMLENDİRME ÇÖZÜMLERİ

Ceren ÖZCAN - İş Güvenliği Uzmanı

NASIL İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UZMANI OLUNUR?

 

Merhaba Değerli Termo Klima Okuyucuları;

 

Bu ay sizlerle İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı olmanın yöntemleri ve gerekliliklerinden bahsedeceğiz. Senelerdir bizzat sahada görev yapan ve çok çeşitli sektörlere hizmet veren bir uzman olarak birçok deneyim kazanma  imkanım olduğunu söyleyebilirim. Birçok meslektaşım bu mesleğin zorluğundan risklerinden ve ağır sorumluluklarından şikayetçidir ama en zor vakamda bile ben bu düşünceleri paylaşmadım. İş Sağlığı ve Güvenliği bir insan bilimidir. Önce insan sevgisi sonra diğer faktörler gelir. Multi disiplinerdir, birçok alanda bilgi sahibi olmanızı gerektirir. Çok boyutludur, birikimlerinizi entegre etmenizi ve devamlı çözüm üretmenizi sağlar. Empati ister, gerektiğinde çalışan gerektiğinde işveren gibi düşünmenizi pekiştirir. Ve her şeyden önemlisi, dünyanın en güzel mesleklerinden birisidir çünkü size insanların hayatına dokunmayı ve bir şeyleri olumlu yönde değiştirebilmeyi öğretir.

 

KİMLER İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI OLABİLİR?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında İş güvenliği uzmanı; iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik eleman şeklinde tanımlanmıştır.

 

İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik kapsamında kimlerin İş sağlığı ve Güvenliği Uzmanı olabileceği belirtilmiştir.

 

İş güvenliği uzmanlığı belgesi 

MADDE 8 – (1) İş güvenliği uzmanlığı belgesinin sınıfları aşağıda belirtilmiştir: 

a) (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi; 

1) (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olan mühendis, mimar veya teknik elemanlara, 

2) Genel Müdürlük ve bağlı birimlerinde mühendis, mimar veya teknik eleman olarak en az on yıl görev yapmış olanlardan (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı için yapılacak sınavda başarılı olanlara, 

3) İş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında doktora yapmış olan mühendis, mimar veya teknik elemanlara, 

4) İş sağlığı ve güvenliği alanında müfettiş yardımcılığı süresi dâhil en az sekiz yıl teftiş yapmış mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş müfettişlerine, 

5) Genel Müdürlük ve bağlı birimlerinde iş sağlığı ve güvenliği alanında uzman yardımcılığı süresi dâhil en az sekiz yıl fiilen görev yapmış mühendis, mimar veya teknik eleman olan Bakanlık iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarına, EK-1’deki örneğine uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir. 

b) (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi; 

1) (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olan mühendis, mimar veya teknik elemanlara, 

2) İş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği alanında yüksek lisans yapmış olan mühendis, mimar veya teknik elemanlardan (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı için yapılacak sınavda başarılı olanlara, EK-1’deki örneğine uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir. 

c) (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi; 

1) (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olan mühendis, mimar veya teknik elemanlara EK-1’deki örneğine uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir. 

2) Birinci fıkranın (a) bendinin (4) ve (5) numaralı alt bentlerinde sayılanlar, (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavına doğrudan katılabilirler. Bakanlıkta geçen çalışma süreleri fiilen iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi süresinden sayılır ve bu durumda olanlar Bakanlıktaki görevlerinden ayrıldıkları takdirde hak ettiği belgenin sınavına doğrudan katılabilir.

Yukarıdaki yönetmelikte tanımlandığı üzere aşağıdaki maddelerde belirttiğimiz ünvanlara sahip olanlar belirli sürelerde çalışarak, eğitimlere katılıp uzmanlık sınavına girerek veya mesleklerinde belirli sürelerle hizmet verip sınava girmeden iş güvenliği uzmanı olabilirler.

1) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri,

 2) Mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları,

3) Teknik elemanlar;

a) Teknik öğretmenler,

b) Fizikçi, kimyager veya biyolog unvanına sahip olanlar,

4) Üniversitelerin meslek yüksekokullarının iş sağlığı ve güvenliği programı mezunları.     

 

İş Güvenliği Uzmanlarının Sınıflandırılması

Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde A sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı,

Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az B sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı,

Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az C sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı,

çalıştırılması gerekmektedir. 

 

Az tehlikeli sınıftaki C sınıfı uzmanların Tehlikeli sınıfa bakabilmelerine ve Tehlikeli sınıftaki B sınıfı uzmanların Çok tehlikeli sınıfa bakabilmelerine Aile çalışma ve Sosyal hizmetler bakanlığı tarafından 01.07.2020 tarihine kadar izin verilmiştir. Belirtilen tarihten sonra bakanlık uzatma yapmaz ise aşağıdaki temel sınıflandırma geçerli olacaktır.

A sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanları tüm işyerlerinde,

B sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanları az tehlikeli ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde,

C sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanları ise sadece az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde,

görev alabilirler. 

 

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI OLMAK İÇİN EĞİTİM SÜRECİ

İlk defa iş güvenliği uzmanı olacaklar belirli eğitim süreçlerinden geçmelidirler ve C sınıfı uzmanlık sınavında başarılı olmalıdırlar. (Mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları, Teknik elemanlar) Üniversitelerin meslek yüksekokullarının iş sağlığı ve güvenliği programı mezunları doğrudan C sınıfı uzmanlık sınavına girebilirler. Daha sonra B ve A sınıfı sınavlara girerek sertifika yükseltmek isteyenler ya C sınıfı olarak 3 sene görev yapmalıdırlar ya da üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında doktora veya yüksek lisans yapmış olmalıdırlar. B sınıfından A sınıfına geçmek için B sınıfı olarak 4 sene görev yapılmalı ya da üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında doktora veya yüksek lisans yapılmalıdır. İstisnai olarak yukarıda İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik kapsamında belirttiğimiz Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın sayılan birimlerinde çalışması bulunanlar doğrudan A veya B sınıfı belge alabilirler.

 

İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitimi

İş güvenliği uzmanlarının ve diğer sağlık personelinin eğitimleri, Bakanlıkça yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet gösteren şirketler tarafından kurulan eğitim kurumları tarafından verilmektedir.

 

İş güvenliği uzmanlarının eğitim programları teorik ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşur. Eğitim programının süresi, teorik kısmı 180 saatten, uygulama kısmı 40 saatten ve toplamda 220 saatten az olamaz ve bu kısımlar ancak tek bir program dâhilinde uygulanabilir. Teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim ile verilebilir. Uygulamalı eğitimler, iş güvenliği uzmanları için en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmiş olduğu işyerlerinde yapılır. Adaylar, teorik eğitimde mazeretli veya mazeretsiz en fazla altı ders saati devamsızlık hakkına sahiptir. Ancak uygulamalı eğitimin tamamına katılım zorunludur. Uzaktan eğitim tamamlanmadan yüz yüze eğitim, yüz yüze eğitim tamamlanmadan uygulamalı eğitim başlatılamaz. Adayların, teorik eğitimin en az %90’ına ve uygulamalı eğitimin tamamına katılımı zorunludur. Eğitim programı tamamlandığında, eğitim kurumu tarafından eğitime katılan kişiye Yönetmeliğin 6 no’lu ekinde yer alan Eğitim Katılım Belgesi verilir.

Eğitim programlarına katılmak isteyen adayların eğitim kurumlarına aşağıdaki belgeler ile birlikte başvurmaları gerekir:

a) Başvuru yapılan eğitim kurumuna hitaben yazılan, adayın hangi eğitim programına katılacağını belirten ve T.C. kimlik numarası ile iletişim bilgilerini içeren ıslak imzalı başvuru yazısı.

b) Adayın katılacağı eğitim programına uygun alanda lisans eğitimi aldığını gösteren diploma veya geçici mezuniyet belgesi.

c) (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitim programına katılacaklar için (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi ve bu belgeyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını gösteren belgeler.

ç) (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitim programına katılacaklar için (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi ve bu belgeyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını gösteren belgeler.

d) T.C. kimlik numarası yazılı beyanı.

 

Eğitim programlarını tamamlayan adaylar ÖSYM tarafından hazırlanan uzmanlık sınavına katılmaya hak kazanırlar.  Sınavlarda 100 puan üzerinden en az 70 puan alan adaylar başarılı sayılır, sınav sonuçlarına itirazlar sınavı düzenleyen kurum tarafından sonuçlandırılır. Sınav sonuçları ÖSYM aday işlemleri sayfasında ilan edilir. 

Untitled 3

İşverenler veya işveren vekilleri nasıl iş güvenliği uzmanı olur?

Aile Çalışma ve Sosyal hizmetler Bakanlığı yönetmelikte yaptığı değişiklikle, İşyerlerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerine İlişkin Yönetmelik  yayımlanarak Az tehlikeli sınıfta ve 10 dan az çalışanı bulunan  işyerlerinde farklı bir uygulamaya gitmiştir. Böylelikle bu işletmelerin sahipleri veya vekilleri dilerlerse alacakları eğitim sonrası işyerlerinin iş güvenliği çalışmalarını kendisi yürütebilecek ve çalışan başına aylık en az 10 dakikasını iş güvenliği denetimlerine ayırmak zorunda kalacaktır. Aldığı eğitim sonrası sertifika sahibi olan işverenlerin sadece kendi işletmesinin iş güvenliği işlemlerini yürütebilecek, ancak meydana gelebilecek kazalardan da tek sorumlu olacaktır. Bakanlıkça belirlenen eğitimleri tamamlayan işveren işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebileceklerdir. İlgili işletmelerin iş sağlığı konusunda ise ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden (OSGB)  ya da aile hekimlerinden hizmet alabilecekler ve  iş sağlığı konusunda sorumlu tutulmayacaklardır. Anadolu Üniversitesi ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı arasında 9 Ekim 2015 tarihinde İşyerlerinde İşveren veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Eğitim, Sınav ve Belgelendirme işbirliği protokolü imzalanmıştır. Anadolu Üniversitesi ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı işbirliğiyle hazırlanan sertifika programına katılarak başarılı olan işveren veya işveren vekilleri ondan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini kendileri yürütebilecektir. Kendi işyerlerinde  İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerini yürütmek isteyen işveren  veya  vekili  İSG-KATİP  üzerinden  sisteme kayıt olmak zorundadır.

 

İster işveren veya vekili olun, ister çevre mühendisi, makine mühendisi veya biyolog olun, isterseniz içmimar olun isterseniz doğrudan iş sağlığı ve güvenliği bölümü mezunu olun tüm bu mesleğe gönül vermiş uzmanların ortak paydasına sahip olursunuz. Bu ortak payda insan sevgisidir. Amacınız ise her zaman daha insani, daha çağdaş, daha güvenli, daha verimli ve daha elverişli çalışma şartlarını sağlayabilmektir. Amacınız zordur ama imkansız değildir.  

 

Bir sonraki sayıda, İş Sağlığı ve Güvenliği yönetim sisteminin işletmelerde gerçekleştirdiği faaliyetleri, yasal dayanaklarını ve uygulanma yöntemlerini incelemeye devam edeceğiz.

 

Güvende kalın,

Hoşçakalın.


Sodex Ankara-3