GENSED BAŞKANI HALİL DEMİRDAĞ, EPDK’NIN SON KARARINI DEĞERLENDİRDİ “SU YALITIMI DEPREME KARŞI KALKANDIR” Buderus’tan eski kombileri geleceğe kazandıran kampanya DAIKIN, NİHAT SIRDAR İLE BİNLERCE KİŞİYE ‘DOĞRU HAVAYI’ ANLATTI İSİB, Afrika pazarlarında emin adımlarla ilerliyor Her 2 Kişiden 1’inin Kliması Var GE Yenilenebilir Enerji, Türkerler Holding ve RT Enerji Türkiye’de 158 MW’lık Rüzgâr Santrali Kuracak The Business Booster, enerji geçişinin merkezine insanları yerleştiriyor Bosch Termoteknoloji, Türkiye genelinde Partner Program üyeleri ile buluşuyor PANASONIC’TEN TEKNOLOJİK ÇÖZÜMLER, DAHA KONFORLU OTELLER ODE YALITIM’DA ÜST DÜZEY ATAMA Baymak'tan Yetersiz Su Basıncına Lokal Çözüm Enerji Verimliliği, Geleceğin Yeni Sektörü ve Mesleği Olacak GF Hakan Plastik’den ihracatta her bölgeye özel çözümler Vaillant, Bursa ve Tekirdağ’daki yetkili satıcıları ile markanın gelecek vizyonunu konuştu

Ceren ÖZCAN - İş Güvenliği Uzmanı

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİNE İLİŞKİN TESPİT VE ÖNERİ DEFTERİ

 

 

Merhaba Değerli Termo Klima Okuyucuları,

 

Bu ay sizlerle İş Sağlığı ve İş Güvenliğine İlişkin Tespit ve Öneri Defteri’nin ne olduğunu, İş Sağlığı ve Güvenliği hizmetleri açısından önemini ve bu defter hakkındaki kanuni düzenlemelerin neler olduğunu inceleyeceğiz. Tespit ve öneri defteri İş Sağlığı ve Güvenliği hizmeti alan tüm kurumlar için kanuni olarak büyük önem taşıyan ve resmi delil niteliğinde incelenen bir dökümandır. İSG yönetim sistemini benimsemiş tüm işverenlerin söz konusu defterin yasal yaptırımı yönlendiren resmi bir tutanak yerine geçtiğini bilmesi zaruridir.

 

İş Sağlığı ve İş Güvenliğine İlişkin Tespit ve Öneri Defteri Nedir?

İş Sağlığı ve Hizmetleri Yönetmeliğinde belirtildiği üzere; Onaylı defter: İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı tarafından yapılan tespit ve tavsiyeler ile gerekli görülen diğer hususların yazıldığı, seri numaralı ve sayfaları bir asıl iki kopyalı şekilde düzenlenmiş her işyeri için tek olan defteri ifade eder. Her işyeri için tek olması her SGK sicil numarası için ayrı defter gerekliliği olarak açıklanabilir. Bir işverenin değişik iş kollarında farklı mahiyetlerde işletmesi olabilir. Her işletme için ayrı defter tutulur. Onaylı deftere yazılan her tespit işverene bildirilmiş sayılır. İşveren defterde kendine ayrılan imza kısmını imzalamaz ise bile bildirimi almış sayılmaktadır. Deftere işletmede görülen eksiklikler ve gereklilikler yazıldığı gibi, yerine getirilmekte olan öneri ve faaliyetlerde yazılır. Hayati önem taşıyan, acil durumları içeren veya iş kazasına ve meslek hastalığına mahal vermesi muhtemel her eksiklik için deftere tespit yazan İSG profesyoneli, eksikliğin giderilmesi için işverene belirli bir mühlet verir. Eğer belirtilen mühlette işveren tedbir almazsa ve hayati tehlike devam ederse İSG profesyoneli işletmenin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’ne yazılı olarak bildirimde bulunacaktır. Bu bildirimden sonra Müdürlük işverene ceza-i yaptırımda bulunabilir. Onaylı defter edinildiğinde Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne ücretsiz olarak, Noterliğe belirli bir ücret karşılığında her sayfası mühürletilerek onaylatılır. Defter, biri asıl diğerleri kopya olmak üzere toplam üç nüshadan oluşur. Asıl nüsha işverende deftere sabit, diğer kopya nüshalar da iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminde taraflarından alınmak suretiyle muhafaza edilir. İşveren defteri korumak ve iş müfettişlerine talep edildiğinde defteri göstermek ile yükümlüdür. Aşağıda belirttiğimiz yönetmelikte işverenin onaylı defter ile ilgili yükümlülükleri açıkça belirtilmiştir.

 

 

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ

 

İşverenin sağlık ve güvenlik kayıtları ve onaylı deftere ilişkin yükümlülükleri

MADDE 7 – (1) İşveren ilgili mevzuatta belirlenen süreler saklı kalmak kaydıyla;

a) İşyerinde yürütülen iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerine ilişkin her türlü kaydı,

b) İşten ayrılma tarihinden itibaren en az 15 yıl süreyle çalışanların kişisel sağlık dosyalarını,

saklar.

(2) Çalışanın işyerinden ayrılarak başka bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde, yeni işveren çalışanın kişisel sağlık dosyasını yazılı olarak talep eder, önceki işveren dosyanın bir örneğini onaylayarak bir ay içerisinde gönderir.

(3) Onaylı defter işyerinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri (Mülga ibare:RG-18/12/2014-29209) (…)veya noterce her sayfası mühürlenmek suretiyle onaylanır.

(4) Onaylı defter yapılan tespitlere göre iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ile işveren tarafından birlikte veya ayrı ayrı imzalanır. Onaylı deftere yazılan tespit ve öneriler işverene tebliğ edilmiş sayılır.

(5) Onaylı defterin asıl sureti işveren, diğer suretleri ise iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi tarafından saklanır. Defterin imzalanması ve düzenli tutulmasından işveren sorumludur. Teftişe yetkili iş müfettişlerinin her istediğinde işveren onaylı defteri göstermek zorundadır.

         

Yukarıda belirttiğimiz hayati tehlikelerin yanı sıra İş Güvenliği Uzmanları, gerekli gördükleri tespit ve önerilerini de onaylı deftere yazarlar. Bu içeriklere birkaç örnek verelim;

 

Tespitler tavsiyeler ve gerekli görülen diğer hususlar, (Çalışanların KKD kullanımı, ekipmanların periyodik muayeneleri,  yangın tesisatının durumu, yapılması gereken ölçümler vs.)

 

İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimin işverene ve çalışana yaptığı rehberlik faaliyetleri, (Bilgilendirmeler, öneriler, alternatif çözümler vs.)

 

İşveren, çalışan temsilcileri, İşyeri hekimi ve İş güvenliği uzmanlarının beraber yürüttüğü Risk değerlendirmesi çalışmaları, (Acil risklerin durumu, düzeltici önleyici faaliyetler, riskleri devre dışı bırakma yöntemleri vs.)

 

Çalışma ortamı gözetimi, (Sahada görülen eksiklikler, yapılan düzenlemeler, anlık yapılan müdahaleler, İş kazası ve ramak kala kaza kayıtları vs.)

 

Eğitim, bilgilendirme ve kayıt faaliyetleri, (İSG eğitimleri, eğitim verilmesi gereken personel durumu, eğitim programlamaları vs.)

 

Sağlık gözetimi organizasyonları (İşe giriş sağlık muayenelerinin programlanması, periyodik muayene bulguları, meslek hastalığı gözetimi vs.) 

 

İş güvenliği uzmanlarının birincil görevi tespit ve önerilerde bulunarak işvereni bilgilendirmektir. İşveren yerine müdahalede bulunmak gibi bir yükümlülükleri yoktur. İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesi İş güvenliği uzmanlarının işverene olan yasal borcudur. Bu borç işyerindeki tehlike ve riskleri işverene bildirerek önlem alınması ile ilgili tavsiyede bulunmak ile sınırlıdır. Onaylı defter bir uzmanın yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin yasal kanıtıdır. Aşağıda belirttiğimiz yönetmelikte iş güvenliği uzmanlarının onaylı defter ile ilgili yükümlülükleri açıkça belirtilmiştir.

 

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

 

İş güvenliği uzmanlarının yükümlülükleri

MADDE 11 – (1) İş güvenliği uzmanları, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini yaparken, işin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak, işverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile ilgili bilgileri gizli tutmakla yükümlüdürler.

(2) İş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludur.

(3) (Değişik:RG-30/4/2015-29342) İş güvenliği uzmanı, işverene yazılı olarak bildirilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirlerden acil durdurma gerektiren haller ile yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı gibi hayati tehlike arz edenleri, belirlenecek makul bir süre içinde işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, işyerinin bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne yazılı olarak bildirmekle yükümlüdürler.

(4) İş güvenliği uzmanı, görevlendirildiği işyerinde yapılan çalışmalara ilişkin tespit ve tavsiyeleri ile 9 uncu maddede belirtilen hususlara ait faaliyetlerini, işyeri hekimi ile birlikte yapılan çalışmaları ve gerekli gördüğü diğer hususları onaylı deftere yazar.

 

İşyeri Hekimlerinin de yükümlülükleri İş Güvenliği Uzmanlarının yükümlülükleri ile örtüşmektedir. Onaylı deftere birlikte veya ayrı ayrı tespit ve önerilerini yazabilirler. Tıpkı İş güvenliği uzmanları gibi İşyeri hekimlerinin de hayati önem taşıyan durumları Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’ne yazılı olarak bildirimde bulunma yükümlülükleri vardır. Aşağıda belirttiğimiz yönetmelikte işyeri hekimlerinin onaylı defter ile ilgili yükümlülükleri açıkça belirtilmiştir.

 

İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

 

İşyeri hekiminin yükümlülükleri

MADDE 11 – (1) İşyeri hekimleri, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini yaparken, işin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak, işverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları hakkındaki bilgiler ile çalışanın kişisel sağlık dosyasındaki bilgileri gizli tutmakla yükümlüdürler.

(2) İşyeri hekimleri, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludur.

(3) (Değişik:RG-18/12/2014-29209) İşyeri hekimleri, işverene yazılı olarak bildirdikleri iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirlerden acil durdurma gerektiren haller ile yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı gibi hayati tehlike arz edenleri, belirlenecek makul bir süre içinde işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, işyerinin bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne yazılı olarak bildirmekle yükümlüdürler. 

(4) İşyeri hekimi, görevlendirildiği işyerinde yapılan çalışmalara ilişkin tespit ve tavsiyeleri ile işyeri hekiminin görevleri başlıklı dokuzuncu maddede belirtilen hususlara ait çalışmalarını, iş güvenliği uzmanı ile birlikte yapılan çalışmaları ve gerekli gördüğü diğer hususları onaylı deftere yazar.

(5) İşyeri hekimi, meslek hastalığı ön tanısı koyduğu vakaları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk eder.

 

Bir işletmede İşveren veya vekilinin de kanunun öngördüğü şekilde eğitim alıp sınavda başarılı olması kaydı şartı ile İSG hizmetlerini yürütme hakkı bulunmaktadır. İşveren veya vekili yalnız İş güvenliği uzmanının görevlerini yürütebilir. İşyeri hekiminin işe giriş ve periyodik muayeneler ile tetkik yükümlülüklerini üstlenemez. Kendi işletmesinde İSG hizmetini yürüten işveren veya vekili onaylı defter tutmak zorunda değildir. Sebep işverenin kendi kendine bildirim yapmasının yasal dayanak oluşturmaktan uzak bir uygulama olmasıdır. İlgili yönetmelik aşağıda belirtilmiştir.

 

İŞYERLERİNDE İŞVEREN VEYA İŞVEREN VEKİLİ TARAFINDAN YÜRÜTÜLECEK İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK

 

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin işveren veya işveren vekillerince yürütülmesi

MADDE 5 – (Değişik:RG-21/5/2018-30427) 

(1) Bu Yönetmelikte belirtilen eğitimi tamamlayarak sınavda başarılı olan işveren veya işveren vekilleri, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimine verilen görevleri, işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç olmak üzere yürütebilir. İşveren veya işveren vekilleri, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yerine getirmek için çalışan başına aylık en az 10 dakika ayırmak zorundadır. Bu hizmetlerin işveren veya işveren vekili tarafından yürütülmesi halinde onaylı defter tutulması zorunlu değildir. Ancak 6331 sayılı Kanun ve alt düzenlemelerinin gerektirdiği diğer belge ve kayıt düzenleme yükümlülüğü devam eder.

6331 sayılı İş sağlığı ve Güvenliği Kanunu 6. Maddesinde; “İşveren görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirir.” İbaresi yer almaktadır. Burada belirtilen yazılı olarak bildirilme ibaresi, İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinde belirtilen iş sağlığı ve güvenliği tespit ve öneri defteri yani onaylı defteri işaret eder. Onaylı defter bulundurmamanın işverene belirli bir ceza-i yaptırımı vardır. Aşağıda belirttiğimiz ceza maddeleri sadece örnek mahiyetindedir. Onaylı defter bulundurmayan işveren örnekler dışındaki birçok kanun maddesince de usulsüzlük yapmış sayılmaktadır.

MADDE 30 - İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çeşitli yönetmelikler. 26/1-n 30 uncu madde de öngörülen yönetmeliklerdeki hükümlere aykırı hareket etmek. Tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre değişen oranlar ile 1911 TL-5733 TL arası para cezaları her hüküm için tespit tarihinden itibaren aylık olarak işverenden tahsil edilir. 

MADDE 6 - İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri. 26/1-b 6/1-ç 

Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirmemek. Tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre değişen oranlar ile 1911 TL-5733 TL arası para cezaları her hüküm için tespit tarihinden itibaren aylık olarak işverenden tahsil edilir.

 

Onaylı defter İş Sağlığı ve Güvenliği yönetim sisteminin delil niteliğindeki yapı taşıdır. Birçok emsal kabul edilmiş iş kazası ve meslek hastalığı davasında onaylı defter davanın gidişatını değiştirmiştir. Bir İSG profesyoneli olarak İşverenlere tavsiye edebileceğim en önemli şeylerden biri de mevzubahis deftere gereken ehemmiyetin gösterilmesidir.  Sonuçta bizler siz işverenlerin sorumluluklarını İSG yönetim sistemi çerçevesinde paylaşıyoruz. Tespit ve öneri defteri de bu sorumluluk paylaşımının kanıtıdır. 

 

Söz uçar, yazı kalır…

 

Bir sonraki sayıda, İş Sağlığı ve Güvenliği yönetim sisteminin işletmelerde gerçekleştirdiği faaliyetleri, yasal dayanaklarını ve uygulanma yöntemlerini incelemeye devam edeceğiz.

 

Güvende kalın,

Hoşçakalın.


ingas-8